Devremiz parça testinden başka baskılı devre yollarının ya da kabloların ve bağlantı noktalarının iletkenliğinide gösterebiliyor.

Test ettiği parça ya da yolun üzerinden düşük bir akım geçirerek iletkenliğini bağlı olan LED'din ışığının yanma gücü ile bize gösteriyor. Buna göre;

• -Parlak yanan LED = ölçülen parça ya da yolun direnci 1KΩ dan düşük
• -Zayıf yanan LED = ölçülen parça ya da yolun direnci 1KΩ ile 10KΩ arasında
• -Sönük LED = ölçülen parça ya da yolun açık veya kopuk ya da direnci 10KΩ dan fazla
  

Devreyi kullanmadığınız zaman ya pili çıkarmanız ya da krokodilleri ir yere ya da kendi kendilerine değmeyecek şekilde yalıtmanız gerekir, yoksa durduğu yerde piliniz bitecektir. Ama isterseniz 50 kuruş daha verip bir anahtar takıp devrenizide kutuya yerleştirebilirsiniz.

Gerekli parçalar;

• direnç: 390 Ω
• kırmızı LED 5mm çaplı
• 9V PP3 pil için pil konnektörü
• krokodil, kırmızı ve siyah
• delikli pertinaks

Devre o kadar basitki burada oturup nasıl monte edeceğinizi adım adım anlatmaya gerek yok. Bakırlı pertinaksı resimdeki ölçülerde kestikten sonra işaretli deliklere parçaları yerleştirip lehimleyin, ve bu kadar basit.

Gelelim devremizi nasıl kullanacağımıza.

Kablo ve devre yolu takibi

Krokodillerimizden birini test ettiğimiz kablo ya da yolun bir ucuna, diğerinide öbür ucuna değdiriyoruz;

          LED parlak ışık veriyor = iletim var
          LED ışık vermiyor = devre açık

Yalnız bu arada dikkat etmeniz gereken baskılı devre yolu  ya da kablonun üzerinde lehimlenmiş başka parçalar olup olmaması. Eğer başka parçalar varsa bunlar bazen yanlış okumayada yol açabilirler. Bunun önüne geçmek için teste başlamadan önce devrenin şemasından, yoksa çıkarmanızı tavsiye ederim, o hat üzerine bağlı parçaların ne olduklarına ve değerlerine bakmanız ve buna göre değerlendirme yapmanız gerekir. Aynı zamanda üzerinde yarı iletken bağlı devrelerde  + ve - bağlantıların yönünü değiştirerek ölçümü tekrarlamanızda fayda var. Eğer devre üzerinde bir diyot veya transistör varsa bunlar bir yönde akış sağlayarak LEDin açık devrede bile yanmasına neden olabilirler, ter bağladığınızda akış duracağı için eğer iletim yoksa LED sönük kalacaktır.

Baskılı devre testi yaparken sadece iletim değil aynı zamanda yan yana giden yollar arasında kısa devre ya da atlama olup olmadığınıda test etmelisiniz. Bazen elle yapılan lehim taşarak yandaki yola iletkenlik sağlayabilir. Veya baskılı devreyi kendiniz yaptıysanız yollar arasında gözle görülmeyecek kadar ince bakır köprüler erimeden kalmış olabilir.

Parça testi

Krokodiller test edilecek parçanın iki ucuna bağlanır. Eğer başağdaki tabloda belirtilmedi ise kutupların yönü önemli değildir.

 

Parça cinsi	Sağlam olması durumunda görülecek bulgu
Direnç	LED parlak ışık veriyor = Direnç değeri 1KΩ dan düşük LED kısık ışık veriyor = Direnç değeri bir kaç KΩ LED sönük = Direnç değeri 10KΩ dan yüksek ya da açık devre
Potansiyometre	İki dış ucuna bağlandığında dirençlerdeki okumaya benzer okuma verir Bir kenar ucu ile orta uç arasına bağlandığında değeri değiştirildiğinde okunan direnç değerine göre LEDin parlaklığı değişir. Tam bir test yapmak için orta uç ile iki dış uç arasında ayrı ayrı testler yapılmalıdır Ama potansiyometrenin değeri 10KΩ dan yüksek ise LED sadece 10KΩ sınırları içinde reaksiyon gösterir
Diyot	İki adımlı test, sağlam diyot için ilk adımda LEDin yanması ve 2. adımda sönük olması gerekir 1-Kırmızı aligatör anota ve siyah aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED parlak ışık verir. 2-Siyah aligatör anota ve kırmızı aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED sönük kalır
Zenner Diyot	İki adımlı test, sağlam diyot için ilk adımda LEDin yanması ve 2. adımda sönük ya da kısık ışıklı olması gerekir 1-Kırmızı aligatör anota ve siyah aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED parlak ışık verir. 2-Siyah aligatör anota ve kırmızı aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında         a-diyot 7Volttan az ise ve sağlamsa LED kısık yanar        b-diyot 7Volttan fazla ise ve sağlamsa LED sönük kalır
LED	Kırmızı aligatör anota ve siyah aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED parlak ışık verir, aynı anda test edilen LED de parlak yanar Siyah aligatör anota ve kırmızı aligatör katoda (çizgili uç) bağlandığında diyot sağlamsa LED sönük kalır
Transistör   B = baz C = kollektör E = emetör	Her iki bacak testinde test devremizi önce kırmızı-siyah sonrada siyah-kırmızı olarak bağlayacağız. Sağlam transistörde alttaki okumalar olmalıdır Alttaki okumalar sağlam NPN transistör içindir: C ile E arası - İki yöne de LED sönük B ile C arası - Kırmızı krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük B ile E arası - Kırmızı krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük Alttaki okumalar sağlam PNP transistör içindir: C ile E arası - İki yöne de LED sönük B ile C arası - Siyah krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük B ile E arası - Siyah krokodil B de iken LED parlak, ters yönde LED sönük
Kondansatör <1µF	LED sönük Yalnız unutmayınki açık devre bir kondansatörde aynı neticeyi verir
Kondansatör >1µF	Kutuplara devremizi bağladığımızda kondansatör şarj olurken LEDimiz kısa bir süre yanar. 1µF a yakın değerlerde bu çok kısa süren bir çakmadır. Ama sığa büyüdüğünde yanmanın süreside uzar. Ardından kutupları ters bağlayarak test ettiğimizde de aynı şekilde bir okuma elde ederiz.. Eğer 10µF üzeri kondansatörlerde bu çakmayı görmezsek kondansatörümüz bozuk demektir.
LDR Işığa duyarlı direnç	LDR parlak ışık altında iken LED parlak ışık verir LDR normal oda ışığı altında iken LED kısık ışık verir LDR karanlıkta iken LED sönük kalır
Termistör	NTC Termistör ısındıkça LED parlak ışık verir Termistör soğudukça LED ışığı azalarak söner PTC Termistör soğudukça LED parlak ışık verir Termistör ısındıkça LED ışığı azalarak söner
Lamba	LED parlak ışık verir, ama lamba yanmaz çünkü geçen akım test edilen lambayı yakmak için yeterli değildir.
Anahtar	Kontaklar devre tamamladığında LED parlak ışık verir Kontaklar açıkken LED sönük kalır
Sigorta, Hoparlör, Motor, Bobin, Röle bobini, Tel	LED parlak ışık verir